Psikosanat - Cascading Falls

Ajans Papirus

Bu resme bakınca ne görüyorsunuz?

Herkese selamlar,

Geçen gün sıradan bir doğa fotoğrafı olarak paylaştığım Alman kökenli Amerikan ressam Albert Bierstadt'ın Cascading Falls tablosuna gelen "ürkütücü, rahatsız edici yorumları" gibi yorumlar ve mesajlar üzerine tabloyu daha detaylı bir şekilde inceleme gereği duydum. Tabloya uzunca bir süre baktıktan sonra aslında ürkütücü rahatsız edici bir arka planı da olabileceğini düşünüp, aslında ressamın o ince "tekinsizlik" detayını da vermeye çalıştığını sezdim. Aslında bir süre sonra ben de o huzur verici bakış açısını azaltıp biraz tedirginlik hissetmeye başladım. Daha sonra kafamda insanların neye göre huzurlu neye göre tedirgin edici veya ürkütücü hissedileceğine dair bir hipotez oluştu kafamda.

Bundan emin olmak için Instagram'da bir story postu açıp herkesin fikrini sormak istedim. Gelen cevaplar sırayla;

1- En fazla gelen cevap: HUZUR. Sırasıyla bu cevapla beraber ve ilintili olarak "temiz hava, doğa, rahatlık, doğaya dönüş" gibi pozitif cevaplar geldi.

2- İkinci en fazla yorum: Ürkütücü. Yine sırasıyla tedirgin edici, agorafobim arttı, korkunç, korku filmi gibi, yalnız kaldığımı düşündüm gibi cevaplar. Yalnız bu cevaplarda benim de hissettiğim detaylar vardı. Olumsuz yorumlara ek olarak bir çok kişi kontrolsüzlük ile ilgili bir sözlük veya cümle kullanmış. Misal "ürkütücü, sanki her an ormandan bir şey çıkacakmış gibi", "korkunç çünkü birileri gelecekmiş gibi baksanıza ceylanlar bile ürkmüş", "sağında solunda ne var, yol nereye çıkar belli değil" gibi yorumlar çok fazlaydı. Bazı insanların hayatlarında tahammül edemediği şeylerin başında "kontrolsüzlük ve belirsizlik" vardır. Bu tablo onların bu anksiyetesini tetiklemiş olabilir.

Yine olumsuz yorumlardan diğeri "Yalnızlık Kalmak" ile ilgili. "Tek kalmışım, kaybolmuşum gibi", "sanki annem beni doğaya bırakmış gibi", "terk edilmişim gibi", "yalnız kaldığım ve çığlıklarımı kimsenin duymadığı bir kabusumu hatırlattı" gibi. Yalnız kalmak insanoğlunun en büyük korkusudur. Onlarca dini inanç, ahlak, kültür, kanunlar ve kaidelere rağmen bugün halen daha "camii'ye terk edilmiş bebek" haberlerini duyuyoruz. Demek ki bu uygulama yani bebeği terk etmek avcı-toplayıcı kültürlerde çok fazla yaygındı ki bu taa en temelimizi, bilinçdışa kadar işlemiş ve kollektif bilincimizde yerini almıştır. Bu resim ana korku şeması "yalnız kalmak" olan kişilerin bu korkusunu tetiklemişe benziyor.

Yine 3. yaygın olumsuz içerik bunlar;

"Sağımı solumu kontrol etme gereği duydum"

"Kaotik, huzurlu gibi ama huzur bozacak bir şey olacakmış gibi"

"Her an kötü bir şey olacak, ceylanlara bakın bir ses duydular!"

Bunun neyin tezahürü olduğunu çok açık. Panik ve kaygı. Genel anlamda panik ve kaygıda ana temel "her an bir şey olacakmış" korkusudur. Tüm diğer olumsuzluklar ve hatta fiziksel semptomlar bunun üzerine inşa edilir. Ortamdaki tekin olmayan hava (ki ressam tarafından özellikle verilmeye çalışılmış gibi) bu temeli tetiklemiş olabilir.

Tabloda hissedilenler kişinin psikolojisiyle ilgili çok daz fazla bir bilgi vermez. Genel otomatik düşüncelerimizi gösterir. Misal olumlu bir hisse kapılanların yani resme bakınca "huzur, mutluluk, doğa, temiz hava" hissedenler tabi ki genel olarak otomatik düşünceleri "pozitif" gelebilir ama insanlar çok bunaldığı zamanlarda da, yani sıkkın ve depresif olduğu zamanlarda da böyle doğa fotoğraflarını aşırı derece rahatlatıcı bulabilirler. Bir nevi içinde bulundukları andan, sevmedikleri ortamdan kaçıp orada olmak isterler.

Yine aynı şekilde olumsuz yorum yapıp "tedirgin oldum, sanki her an her şey olacakmış gibi" yorumlar yapanlar da aslında tedbirli, dikkatli, detayları görebilen kişiler de olabilirler.

O sebeple  "ben şöyle düşündüm acaba sorunum mu var, ben böyle düşündüm yani bunun anlamı şu mu" gibi soruları cevaplamak için tek bir tablo yorumu yeterli olmaz. 

Gelelim tablonun asıl hikayesine. Her ne kadar uzmanlık alanım olmasa da araştırdığım kadarıyla tablo "Hristiyan empresyonizmi" stiliyle yapılmış. Ceylanlar her zaman için masuniyeti tasvir ediyor. Resim aynı zamanda doğanın heybeti ile bilinemezliğini de vurguluyor. Aslında hissedilen " tedirgin" bu bilinmez sebebiyle olabilir.

Taylan Baran Reçber

Gizliliğiniz bizim için önemlidir. 6998 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu Hakkında Bilgilendirmeye buradan ulaşabilirsiniz.
ONLINE RANDEVU
Online Randevu